mniej niż 5% w populacji ludzi zdrowych.
Spełnienie 4 i wiecej kryteriów pozwala na rozpoznanie rzs
a) zapalenie opłucnej ( anamneza lub w badaniu )
b) zapalenie
osierdzia ( ekg lub tarcie lub płyn )
a) proteinuria powyżej 0.5 g/dobe lub/i
b) wałeczki nerkowe w moczu
a) napady drgawek
b) psychoza
a) niedokrwistość hemolityczna z retikulocytozą lub
b) limfopenia (
mniej niż 1500 kom./mm
a) dodatni test na komórki LE lub
b) przeciwciała p-ko n-DNA w
nieprawidłowym mianie lub
c) przeciwciała p-ko SM lub
d) dodatnie
serologiczne odczyny kiłowe przez 6 mies. przy ujemnym teście
na immobilizację
11. Przeciwciała przeciwjądrowe bad. met. immunofluoescencji lub inną równorzedną
Spełnienie 4 i wiecej
kryteriów pozwala rozpoznać tru.
cdn...
A TERAZ KILKA SŁÓW NA TEMAT SPONDYLOARTOPATII
Autor: Piotr Wiland
Dr n. med, specjalista chorób wewnętrznych i reumatologii
e-mail:
mailoto:pwiland@provider.plSPONDYLOARTROPATIE SERONEGATYWNE
Jest to grupa chorób, zwykle skojarzona z obecnością antygenu HLA B-27 i odmienna w swej symptomatologii od reumatoidalnego zapalenia stawów. Innym terminem stosowanym
dla zdefiniowania tej grupy chorób jest zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem stawów kręgosłupa. Jedna z hipotez roboczych stwierdza, iż pacjenci z antygenem HLA B-27
są podatni na zapalenie stawów kręgosłupa, stawów obwodowych, przyczepów ścięgien (
enthesitis), skóry, błon śluzowych, narządu wzroku i serca. Kliniczne objawy zapaleniaw którejś z tych lokalizacji mogą pojawić się niezależnie jedne od drugich lub w różnych kombinacjach. Przykładowo zapalenie stawów kręgosłupa i zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych często występuje łącznie jako zespół zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, a współistnienie zapalenia cewki moczowej, zapalenia spojówek i zapalenia stawów obwodowych opisał po raz pierwszy jako zespół chorobowy Reiter.
Spondyloartropatia jest chorobą spotykana głównie u mężczyzn. I choć istnieje ścisły związek antygenu B 27 ze spondyloartropatiami, to jednak ten antygen występuje z podobną częstością u obu płci. Przyczyna różnej częstości występowania choroby u obu płci pozostaje do tej pory nieznana.
Zostały przyjęte kryteria diagnostyczne mające ujednolicić problematykę rozpoznawania spondyloartropatii. Są one ujęte punktowo.
Diagnostyczne kryteria spondyloartropatii:
A. Objawy podmiotowe i przedmiotowe
Punkty1. Nocny ból w części lędźwiowej lub piersiowej kręgosłupa 1
i /lub sztywność poranna
wymienionych okolic2. Asymetryczne zapalenie kilkustawowe 2
3 Niespecyficzny ból pośladków, 1
alternatywnie obustronny ból pośladków lub 2
4 Kiełbaskowate palce rąk / stóp 2
5. Ból pięty lub inne postacie entezopatii 2
6. Zapalenie tęczó
wki 27. Niegonokokowe zapalenie cewki moczowej czy szyjki
macicy krócej niż miesiąc przed początkiem zmian stawowych 1
8. Biegunka w ciągu miesiąca przed początkiem zmian
stawowych 1
9. Aktualna lub w wywiadzie łuszczyca i /lub
balantitisi/lub przewlekła choroba jelit 2
B. Objawy radiologiczne
10. Zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych (stadium >=2
jeśli obustronne, lub stadium >=3 jeśli jednostronne 3
C Czynniki genetyczne
11. Obecność antygenu B 27 i/lub rodzinny wywiad
w kierunku pelvospondylitis
, zespołu Reitera, psoriasis,uveitis, czy przewlekłej choroby jelit 2
D. Odpowiedź na leczenie
12. Ustępowanie bólu w ciągu 48 godzin po podaniu
niesteroidowych leków p/zapalnych i/lub szybki nawrót
(48 h) po ich odstawieniu. 2
Jeśli łączna ilość punktów z tych 12 kryteriów wynosi przynajmniej 6, wtedy można określić, że istnieje duże prawdopodobieństwo w kierunku rozpoznania spondyloartropatii.
Co odróżnia spondyloartropatie od reumatoidalnego
zapalenia stawów.Różnicowanie pod wzgledem obrazu klinicznego została przedstawiona w tabeli poniżej
RÓŻNICOWANIE OBRAZU KLINICZNEGO SPONDYLOARTROPATII I REUMATOIDALNEGO ZAPALENIA STAWÓW
|
Cecha |
Spondyloartropatia |
Reumatoidalne zapalenie stawów |
|
K ręgosłup |
Sacroilitis Kręgosłup często zajęty |
Rzadko zajęty, z wyjątkiem odcinka szyjnego |
|
Stawy obwodowe |
Kilkustawowe, niesymetryczne, kolanowy, skokowy |
Wielostawowe, symetryczne, z reguły stawy drobne rąk |
|
Przyczepy ścięgniste |
Charakterystyczne zmiany zapalne w obrębie ścięgien i więzadeł stawów obwodowych i kręgosłupa np. zapalenie ścięgna Achillesa, rozcięgna podeszwowego |
występuje znacznie rzadziej |
|
Guzki reumatoidalne |
Nie ma |
występują w 30 % |
|
Narządy wewnętrzne |
Zapalenie spo jówek i tęczówkiZapalenie aorty Zapalenie cewki moczowej |
Episcleritis Współistniejące vasculitis |
|
Badania laboratoryjne |
Czynnik reumatoidalny nieobecny Mniej nasilone parametry zapalenia (rzadziej: niedokrwistość, OB wysokie, trombocytoza) |
Czynnik reumatoidalny obecny Bardziej nasilone parametry zapalenia (częściej: niedokrwistość, OB wysokie, trombocytoza) |
|
Badanie radiologiczne |
Jeśli wystepuja nadżerki kostne to głównie w stawach osiowych, zmiany sacroilitis, syndesmofity |
Typowe nadżerki kostne w stawach drobnych rąk i stóp, nie ma syndesmofitów |
W przyjętej współcześnie klasyfikacji spondyloartropatie dzielimy na pięć podtypów:
A. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
B. Zespół Reitera (reaktywne zapalenie stawów);
po przebytej biegunce - Shigella, Salmonella,Yersinia, inne; po zapaleniu cewki moczowej - Chlamydia, Ureaplasma
C. Łuszczycowe zapalenie stawów
D. Zapalenia stawów towarzyszące przewlekłym, zapalnym chorobom jelit
E. Seroujemne choroby stawów i kręgosłupa związane z infekcją AIDS
W praktyce klinicznej najczęściej spotykamy się z trzema pierwszymi podtypami
spondyloartropatii.
Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (zzsk) występuje trzy razy częściej
u mężczyzn niż u kobiet i zaczyna się najczęściej w 20-40 r.ż. Z.z.s.k spotyka się 10 do 20 razy częściej u krewnych pierwszego stopnia chorych z z.z.s.k. niż w ogólnej populacji
Zasadniczą dolegliwością jest nawracający ból pleców - często nocny i o zmiennym nasileniu - jak również poranna sztywność w zakresie odcinka lędźwiowego lub piersiowego kręgosłupa, zwykle ustępująca w czasie ruchu.
Objawy ogólne wystepują u 1/3 chorych. Wyróżniamy nawracające, zazwyczaj ograniczone ataki ostrego zapalenia tęczówki, objawy neurologiczne jak ucisk na korzonki nerw
oweczy rwa kulszowa, objawy sercowo-naczyniowe (niedomykalność aortalna, dusznica, zapalenie osierdzia oraz zaburzenia przewodnictwa stwierdzane w EKG).
Z.z.s.k.
charakteryzuje się łagodnymi lub umiarkowanie nasilonymi objawami zapalenia stawów kręgosłupa, z tym że stwierdza się często bezobjawowe okresy choroby.Najwcześniejszą zmianą radiologiczą jest pseudorozszerzenie szpary stawów krzyżowo-biodrowych wywołane podchrzęstnymi nadżerkami, stwardnieniem; w późniejszym okresie stwierdza się zwężenie szpary stawowej. Wczesne zmiany w górnym odcinku odcinka lędźwiowego kręgosłupa polegają na kwadratowieniu i demineralizacji trzonów, wapnieniu więzadeł i tworzeniu jednego lub dwóch syndesmofitów.
W terapii należy wpierw farmakologicznie zmniejszyć dolegliwości stawowe, co ma ułatwić wykonywanie ćwiczeń gimnastycznych i zabiegów rehabilitacyjnych. O zachowaniu właściwej postawy ciała i ruchomości stawów decydują codzienne ćwiczenia fizyczne i inne działania wspomagające , głównie w celu wzmocnienia przede wszystkim grup mięśni prostowników przeciwstawiających się kierunkowi powstawania możliwych zniekształceń
Kortykosteroidy są stosowane miejscowo w przypadku ostrego zapalenia tęczówki
lub dostawowo w przypadku znacznego zapalenia w jednym lub dwóch stawach obw
odowych. Unikamy natomiast podawania tych leków doustnie z uwagi na przyspieszanie osteoporozy kręgosłupa.Leki drugiegi rzutu stosowane w reumatoidalnym zapaleniu stawów (sole złota,
D-penicylamina, chlorochina) nie są skuteczne w spondyloartropatii seronegatywnej Wyjątkiem jest sulfasalazyna oraz niekiedy metotreksat w przypadku zajęcia stawów obwodowych.
Zespół Reitera
definiuje się jako zapalenie stawów po przebytym zakażeniu układu moczowo-płciowego i związane z zapaleniem cewki moczowej czy szyjki macicy, zapaleniem spojówek oraz zmianami skórno-śluzówkowymi; przynajmniej w części przypadków zespół ten jest związany z obecnością Chlamydia trachomatis w stawie.Zespół może być przenoszony drogą płciową lub wystąpić w przebiegu infekcji przewodu pokarmowego. Zakażenie drogą płciową jest związane głównie z infekcją narządów płciowych wywołaną przez
Chlamydia trachomatis i przeważa głównie u młodych mężczyzn między20 a 40 r.ż. Infekcje przewodu pokarmowego wywołane są głównie przez
Shigella, Salmonella, Yersinia i Campylobacter. Nie obserwuje się w tym przypadku znaczącej przewagi płci męskiej. Antygen HLA-B27 stwierdza się w 75-80%.W typowym zespole Reitera zapalenie cewki moczowej rozwija się w 1-3 tygodni
po kont
akcie seksualnym lub przebytej czerwonce. Stany podgorączkowe, zapalenie spojówek i zapalenie stawów rozwijają się w ciągu kilku następnych tyg. Nie zawsze muszą one wystąpić jednocześnie, każdy z objawów może pojawić się oddzielnie w pewnych odstępach czasu, lub też stwierdza się niepełny zespół objawów W odróżnieniu od rzeżączki zapalenie cewki moczowej u mężczyzn jest mniej bolesne i towarzyszy mu mniejsza ilość ropnej wydzieliny. Również u kobiet zapalenie cewki moczowej i szyjki macicy przebiega łagodniej lub nawet bezobjawowo, co jednak utrudnia rozpoznanie. Zapalenie spojówek zazwyczaj przebiega łagodnie. Może jednak dojść w niektórych przypadkachdo współistnienia zapalenia rogówki i zapalenia przedniego odcinka naczyniówki.
Zajęcie stawów jest nies
ymetryczne, kilkustawowe (oligoarthritis) lub wielostawowei obejmuje głównie duże stawy kończyn dolnych, jak również stawy drobne stóp.
Często obserwuje się entezopatię (zapalenie przyczepów ścięgien do kości).
Do najbardziej typowych zaliczamy zapalen
ie rozcięgna podeszwowego i ścięgna Achillesa . Spotyka się niekiedy zmiany błon śluzowych (jamy ustnej i języka) - małe, niebolesne, powierzchowne owrzodzenia, które należy różnicować z owrzodzeniami występującymiw przebiegu tocznia rumieniowatego trzewnego lub leczenia metotreksatem.
Zmiany o podobnej morfologii występujące na żołędziach i prąciu są dośc charakterystyczne
i określane mianem
balanitis circinata. Obserwuje sie niekiedy nadmierne rogowacenie skóry dłoni i stóp (często identyczne z łuszczycą krostkową) oraz okolic wokół paznokci (keratoderma blennorrhagica). Zajęcie układu sercowo-naczyniowego jest dość rzadkie.Najczęściej zespół Reitera ustępuje po 3-4 miesiącach., ale u połowy pacjentów mogą wystąpić przejściowe lub przedłużające się nawroty zapalenia stawów czy innych objawów chorobowych nawet przez kilka lat.
W leczeniu zespołu Reitera zaleca się w zakażeniach wywołanych drogą płciową stosowanie
u pacjentów i ich partnerów doksycykliny w dawce 100 mg dwa razy dziennie przez okres
do 3 miesięcy. Przy dolegliwościach stawowych podajemy niesteroidwoe leki przeciwazapalne ; w przypadku ich nieskuteczności włączamy dodatkowo sulfasalazynę i w razie potrzeby kortykosteroidy dostawowo. W ciężkich, przewlekłych stanach nie odpowiadającyc
hna to leczenie włączamy metotreksat. Po uzyskaniu poprawy należy rozpoczynać kinezyterapię
Łuszczycowe zapalenie stawów (ł. z. s.)
jest to zapalenie stawów skojarzone z łuszczycą skóry i paznokci z ujemnym czynnikiem reumatoidalnym i niekiedy obecnością antygenu HLA B 27; występuje u 7-10% chorych z łuszczycą. Zwiększoną częstość choroby obserwuje sięu niektórych chorych na AIDS.
U wiekszości chorych pojawiają się wpierw zmiany skórne, a następnie zapalenie stawów. 16% chorych doświadcza wpierw zapalenia stawów, a dopiero później pojawiają się zmiany skórne.
Choć dość charakterystyczną lokalizacją jest zajęcie stawów międzypaliczkowych dalszych (DIP) ze zmianami w obrębie paznokci i zaczerwieniem skóry w okolicy tych stawów, obserwuje się również inne podtypy ł.z.s. jak : niesymetryczne zapalenie kilku (lub jednego) stawów, symetryczne zmiany wielostawowe, zapalenie stawów okaleczające oraz zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych.
Nawrót dolegliwości stawowych oraz zmian skórnych może nastąpić jednocześnie lub niezależnie od siebie. Zmiany radiologiczne obejmują nadżerki w stawach DIP, osteolizę końcowych paliczków, zniekształcające zapalenie stawów, “wysepkowate” syndesmofity
oraz sacroilitis
Podstawowa grupą leków są niesteroidowe leki przeciwzapalne. Odmiennie niż w innych spondyloartropatiach stosowane są często sole złota w injekcjach domięśniowych.
Skuteczna jest równiez sulfasalazyna, w cięższych przypadkach metotreksat i cyklosporyna. Jedynie leki antymalaryczne nie są zalecane w tym schorzeniu. Leczenie powinno być nakierowane również na opanowanie zmian skórnych.
Fotochemioterapia z zastosowaniem podawanego doustnie metoksalenu oraz z wykorzystaniem PUVA (długofalowego światła ultrafioletowego A z psoralenem) jest bardzo skuteczna w leczeniu zmian łuszczycowychoraz działa korzystnie w zapaleniu stawów obwodowych. Nie przynosi jednak efektów
w wypadku zajęcia stawów kręgosłupa.
ZAPRASZAMY NA COROCZNE "WARSZTATY REUMATOLOGICZNE", KTÓ
|
Próbnie otwarty codziennie od 20.00 do 20.15 |
"This site is powered by ParaChat"
|