Dawno, dawno temu, zamkiem w Dębnie władał możny przedstawiciel rodu Tarłów. Miał on młodą i piękną córkę, którą postanowiono wydać za dziedzica pobliskiego zamku w Melsztynie - Spytka. Nieszczęśliwie, dziewczyna zakochała się w zubożałym szlachcicu pozostającym na służbie jej ojca. Młodzi wyznali sobie miłość i panna oświadczyła kochankowi, że prędzej zginie z własnej ręki niż wyjdzie za niekochanego Spytka. Gdy wyznaczony termin ślubu zbliżał się nieubłaganie, dziewczyna postanowiła zwierzyć się ojcu wierząc, że ją zrozumie. Niestety, wieść ta wywołała u niego straszliwy gniew. Jej wybrany został zgładzony w męczarniach, a ją samą kazał ojciec zamurować wraz z posagiem w jednej z zamkowych baszt. Kasztelan nie pragnął śmierci córki. Chciał jedynie złamać jej upór i zmusić do małżeństwa. Polecił więc sługom nasłuchiwać pilnie, rychło li zacznie uwięziona prosić o litość. Gdy jednak przez kilka dni nie dobywał się z baszty najmniejszy nawet szmer, kazał rozbić mur. Znaleziono ciało dziewczyny, która dotrzymując przysiąg składanych swemu kochankowi odebrała sobie życie. Od tamtego czasu, zjawy nieszczęśliwych kochanków nawiedzają czasem mury zamku, nie czynią jednak nikomu krzywdy. Zaś skarby, z którymi zamurowano dziewczynę, podobno wciąż jeszcze znajdują się w miejscu jej uwięzienia i śmierci.

         Zamek na niewielkim wzniesieniu przy trakcie wiodącym z Krakowa na wschód, wzniósł w latach 1470-80 kanclerz wielki koronny, wojewoda sandomierski i kasztelan krakowski Jakub Dębiński herbu Rawicz. Warownia składała się z czterech jednotraktowych budynków wzniesionych z cegły, na kamiennych fundamentach. Budynki połączone krótkimi odcinkami murów zamykały trapezowaty dziedziniec otoczony wewnątrz drewnianymi gankami. Brama w ścianie północnej, dwie cylindryczne wieżyczki przy ścianie zachodniej oraz ozdobne wykusze dopełniają obraz zameczku. Późniejsze, dokonane w XVI wieku przekształcenia nie zmieniły bryły budowli. Także różne dziejowe burze omijały to miejsce, dzięki czemu możemy dziś podziwiać tę perełkę późnośredniowiecznej architektury w niemal pierwotnej postaci.
         W XVI wieku zamek przeszedł w ręce Tarłów, Lanckorońskich, a następnie Rogowskich. W XVIII wieku brama zyskała barokowy portal z herbem Tarłów, zaś po pożarze w XIX wieku mury nad głównym portalem zwieńczono krenelażem. Ostatnimi właścicielami zamku byli Jastrzębscy herbu Ślepowron, którzy zamieszkiwali tu do 1945 roku. Obecnie w zabytkowych wnętrzach mieści się muzeum.