Czorsztyn

         15 czerwca 1651 roku u bram zamku w Czorsztynie stanął wraz z grupą górali oficer wojska polskiego Aleksander Kostka-Napierski. Warownia pozbawiona była załogi, a przebywający w niej słudzy wpuścili oficera tym łatwiej, że przedstawił im list króla, nakazujący mu przejęcie zamku i przygotowanie go do obrony. Niedługo potem wystosował pismo do biskupa krakowskiego Piotra Gębickiego, dzierżącego w imieniu króla Jana Kazimierza pieczę nad Krakowem i jego okolicą, z prośbą o przysłanie dział i prochów. Jednakże biskup zamiast dział przysłał żołnierzy, którzy oblegli zamek. Po trzech dniach szturmów, gdy zaczęło brakować pocisków i żywności, towarzysze Napierskiego sami ujęli swojego dowódcę, związali i oddali w ręce biskupiego wojska. Miesiąc później, 18 lipca 1651 roku, na wzgórzu Krzemionki w Krakowie dokonano egzekucji 25 letniego wówczas Kostki-Napierskiego poprzez nawleczenie na pal.
         Skąd tak okrutna kara? Okazało się, że listy królewskie, którymi posługiwał się młody oficer były sfałszowane, a w rzeczywistości działał on wśród podhalańskich górali jako emisariusz Bohdana Chmielnickiego. Namawiał włościan by porzucili swych panów i przyłączyli się do odddziałów buntowniczych, które wzmocnione przez oddziały węgierskie Rakoczego miały uderzyć na Kraków i w ten sposób utrudnić położenie wojsk polskich walczących z rebelią na Ukrainie. Werbunek jednakże nie przebiegł pomślnie i udało się przekonać zaledwie kilkudziesięciu górali. Proboszczowie parafii, na terenie których działał Kostka-Napierski szybko dobnieśli biskupowi o prawdziwym charakterze jego działań, a wojska węgierskie nie nadeszły.
         Plany młodego, ambitnego oficera rozwiały się bardzo szybko, ale została legenda o dzielnym przywódcy chłopskiego powstania. Legenda żywa do dziś.


 
 

         Zamek na stromej skale nad Dunajcem zbudowany został z kamienia na planie nieregularnym w XIV w. za panowania Kazimierza Wielkiego. Był graniczną warownią na szlaku handlowym do Węgier. Na początku XV w. znajdował się w rękach rycerzy rozbójników. Później, przez jakiś czas, był własnością Zawiszy Czarnego. Siedziba starostów, miejsce spotkań królów Polski i Węgier. Rozbudowany w XVI i XVII w. Składał się z zamku właściwego z czworoboczną wieżą i zamku niższego. W 1651 r. opanowany przez powstańców góralskich pod dowództwem A. Kostki Napierskiego. Oparł się atakom Szwedów. Niestety spłonął w 1790 r. i uległ ruinie.
         Zachowały się kamienne mury zamku i fragment czworobocznej wieży. Obecnie jest częściowo odbudowany i udostępniony do zwiedzania.