Mitologia grecka - boginie

Afrodyta - (aphrós "Zrodzona z piany", anadyomene- "Wynurzona z wód" ). Bogini miłości i piękna, utożsamianą z rzymską Wenus, jedno z głównych bóstw panteonu greckiego. Pewne cechy Afrodyty wskazują na jej wschodnie pochodzenie. Afrodyta roztacza opiekę nad kochankami i ucieleśnia zmysłowe piękno, któremu każdy musi ulec. Według jednej z wersji miała powstać z piany morskiej zroszonej krwią okaleczonego boga nieba, Uranosa (Afrodyta-Urania), według innej, była córką Zeusa i Dione, boginią miłości zmysłowej, powszechnie spotykanej (Afrodyta-Pandemia). Według kolejnej wersji córka Uranosa i Hemery. Afrodyta była żoną Hefajstosa. Z innych związków była matką Harmonii i Erosa (z Aresem) i Eneasza (z Anchizesem). Obok żeńskiego pojawia się też aspekt męski Afrodyty. Atrybuty Afrodyty to: przepaska (dostała ją od Charyt, dzięki tej szarfie każdy się w niej zakochiwał) i zwierciadło, róża i mirt. Zwierzęta jej poświęcone to: gołąb i wróbel, łabędź, zając i kozioł. Jej orszak składał się z Potos- rządza i Himeros- Tęsknota, którzy podróżowali przed rydwanem bogini, a także Hymen- bożek pieśni weselnej i Pejto- bogini miłosnej namowy. Czczona głównie na Cyprze, w Azji Mniejszej, Atenach, południowej Italii i na Sycylii. Starsze elementy kultury tej bogini, greckiej metamorfozy Inany, zachowały się w jej nazwach. Afrodyta nosiła bowiem następujące przydomki: Apostrofia- "Odwracająca Się", Androfonos- "Mężobójczyni", Tymborychos- "Grabarka", Anosia- "Bezbożna", Epitymbidia- "Nagrobna", a przede wszystkim Pasifaessa- "Daleko Świecąca", królowa światła podziemnego. Jako boginię miłości obdarzano ją specjalnymi epitetami, np. Kallipygros- "O Pięknych Pośladkach", Morfo- "Kształtna", Ambologera- "Opóźniająca Starość". W Koryncie była nawet świątynia prostytutek.

Ananke - czyli "konieczność" bogini nieodwracalnego przeznaczenia, rządzącego losem bogów i ludzi. Według jednej z wersji była matką Moir. Ananke odgrywała ważną rolę w teologicznych spekulacjach orfików.

Artemida - dziewicza bogini lasów i łowów, utożsamiana z rzymską Dianą, córka Zeusa i Leto, bliźniacza siostra Apollona, tak samo piękna jak on. Jedno z dwunastu bóstw olimpijskich. W wieku trzech lat, siedząc u ojca na kolanach zażyczyła sobie łuk i strzały, które były jej atrybutami. W jej orszaku znajdowało się 50 Okeanid i 20 nimf rzecznych. Jej przydomki to: Tauropolos- pogromczyni byków, Hippopolos- ujeżdżająca konie, Locheje- moc rażenia boleścią. Pani dzikich zwierząt, opiekunka rybaków i podróżnych na morzu. Patronka położnic, nowo narodzonych dzieci i młodzieży do momentu osiągnięcia dojrzałości. Bogini życzliwa i mściwa zarazem- przypisywano jej powodowanie nagłej śmierci, zwłaszcza u młodych kobiet (np. Niobe i jej dzieci). Przedstawiana jako piękna dziewczyna w tunice, sandałach. Od V wieku p.n.e. uważana za boginię Księżyca. Ze zwierząt została jej poświęcona łania, a z roślin laur.

Astraja - nazywana również Astrea- Dike. Córka Zeusa i Temidy (w innej wersji Astrajosa i Eos). Bogini sprawiedliwości. Po zgładzeniu została zmieniona w gwiazdozbiór Panny.

Ate - bogini zaślepienia i błędu. Według mitologii Hezjoda najstarsza córka Zeusa z jego związku z Eris. Z Ate związany jest mit o narodzinach Heraklesa: Hera nakłoniła Ejlejtyję, aby opóźniła narodziny herosa. Powróciła na Olimp i zaczęła przechwalać się swoją przebiegłością. Wtedy rozgniewany Zeus chwycił Ate, która podstępem ukryła przed nim oszustwo Hery, i przysiągł, że odtąd nigdy już nie będzie miała wstępu na Olimp. Trzymając za złote włosy i wywijając nią zrzucił Ate na ziemię.

Atena - Umiłowana córa Zeusa (miała prawo do noszenia egidy i ciskania piorunów), z którego głowy wyskoczyła w pełnej zbroi, w chwili narodzin. Jej matką była Metis, którą połknął Zeus. Była naczelnym bóstwem Aten, które zdobyła w rywalizacji z Posejdonem. Ku jej czci obchodzono święta: Plynteria, Arreforia i najwspanialsze- Panatenaje. Jej przydomki to: Pallas- Potrząsająca Dzidą, Partenos- Dziewica, Nike Apteros- Nike Bezskrzydła Atena Polias- opiekunka miasta, Promachos- wojenna, Hippia- pogromczyni koni. Jedno z dwunastu bóstw olimpijskich. Bogini władców i ich pałaców położonych na akropolach miast. Później znana jako opiekunka małżeństwa, utożsamiana z rzymską Minerwą. Odrzuciła zaloty Hefajstosa, a Tejrezjasza, który zobaczył ją w kąpieli oślepiła. Zamieniła też Arachne w pająka. W przeciwieństwie do Aresa, była patronką wojny sprawiedliwej, strategii, taktyki i podstępów wojennych. Miejsce narodzin- rzeka Tritonia - przydomek Tritogeneia. Sprzyjała wszelkim sztukom i kunsztom. Wymyśliła koło garncarskie, ekierkę, jarzmo, radło, uprawę oliwek. Uważana za patronkę wszelkich zajęć typowych dla cywilizacji ludzkiej. Atrybuty: tarcza, hełm, dzida, drzewo oliwne. Zwierzęta: sowa. Opiekunka bohaterów. W Rzymie- Pallas.

Bia - "Moc", córka Pallasa i Styks, siostra Nike, Zelosa i Kratosa.

Briotomartis - córka Leto, wynalazła sieci łowieckie, trzymała na smyczy psy Artemidy.

Brizo - bogini księżyca z Delos.

Chloris - bogini kwiatów, uosobienie wiosny. Ukochana Zefira. Chloris była żoną Neleusa, ale wszystkie dwanaścioro dzieci z tego małżeństwa, z wyjątkiem Nestora, zabił później Herakles.

Demeter - czyli "Matka Jęczmienia". Jedno z najstarszych bóstw ziemi uprawnej, a przede wszystkim bogini zbóż. W mitologii rzymskiej nosiła imię Ceres. Jedno z dwunastu bóstw olimpijskich. Demeter nie ma męża. Córka Kronosa i Rhei. W odróżnieniu od dziewiczej Artemidy jest istotą żeńską ujarzmioną przez Posejdona, który przybrał postać ogiera. Matka Plutosa, Iakchosa i Kory (Persefony) porwanej przez Hadesa, władcę świata podziemnego. Demeter była opiekunką życia osiadłego i spraw z nim związanych. Przedstawiana była jako poważna kobieta w wianku kłosów na głowie, z sierpem i pochodnią lub koszem owoców w ręku. Ona pokazała ludziom jak wypiekać chleb. Poświęcono jej: kłos, mak, złotogłów, miód. Ze zwierząt: żurawia i krowę. Demeter była, po Hestii, najłagodniejszym bóstwem greckiego panteonu. Rzadko kiedy zdarzało się, by jakiś śmiertelnik poniósł śmierć, bądź został przez nią skrzywdzony. Ośrodkiem jej kultu było Eleusis. Główne święta to: Tesmoforie (obchodzone tylko przez kobiety zamężne) i Talizje (święto żniw).

Eirene - bogini pokoju, jedna z Hor. Córka Zeusa i Temidy. Najczęściej wyobrażana była z małym Plutosem na ręku i rogiem obfitości. W mitologii rzymskiej uosobieniem Eirene był Pax.

Ejlejtyja - Patronka kobiet rodzących i połogu. Określała ona długość bólów porodowych i moment rozwiązania. Córka Zeusa i Hery. Hera często zakazywała jej towarzyszyć narodzinom licznych potomków Zeusa, aby tym samym przedłużyć męki rodzicielek. Na przykład kiedy za sprawą Zeusa Leto poczęła Artemidę i Apolla, Hera zmusiła ją do wędrówki po świecie w poszukiwaniu miejsca porodu. Podobnie było w przypadku Heraklesa. Ejlejtyja spowolniła jego narodziny, przez co nie objął tronu Myken. Według jednej z wersji uważana była za matkę Erosa, narodzonego w tym samym czasie co Gaja.

Eos - córka tytanów- Hyperiona i Thei. Siostra Selene i Heliosa, matka: za sprawą Astrajosa wiatrów: Zefira, Boreasza, Notosa oraz Gwiazdy Zarannej i Gwiazd. Para jej rumaków nosi imiona Błyszczący i Promienisty. Ponieważ rydwany jej rodzeństwa zaprzęgnięte są w cztery rumaki wskazuje to na wyższą pozycję boga Słońca i bogini Księżyca od Jutrzenki. W mitologii rzymskiej nazywana Aurorą. Pewnego razu Afrodyta, gdy zastała Eos w łóżku z Erosem, rzuciła na nią klątwę stałego pożądania śmiertelników. Najpierw zakochała się w Orioniem, potem Kefalosie, Kleitosie, a na końcu Ganimedesie i Titonosie. Poprosiła Zeusa by obdarzył go nieśmiertelnością. Zamieszkali w Etiopii, gdzie Eos urodziła synów- Memnona i Emationa. Po kilku latach Titonos zaczął się starzeć, gdyż Eos nie prosiła o wieczną młodość. Dobra bogini nie zostawiła ukochanego w potrzebie. W końcu bogowie ulitowali się nad nimi i zamienili Titonosa w świerszcza.

Empuza - bogini strachu, towarzyszka Hekate. Od V w. p.n.e. Empuza zaczęła być postrzegana jako grono kobiet-zjaw, które nachodzą mężczyzn we śnie.

Eris - według Teologii Hezjoda Eris była córką Nocy i Erebu. Była matką nieszczęść, m.in. Ponos- Trud, Limos- Głód, Algos- Ból, Fonos- Morderstwo, Mache- Walka oraz Nędzy, Oszustwa, Zbrodni, a za sprawą Zeusa- Ate. Wyniosła bogini o zimnym spojrzeniu. Nie zaproszona zjawiła się na weselu Peleusa i Tetydy i, rzuciwszy między boginie jabłko z napisem "dla najpiękniejszej", wywołała spór między Herą, Ateną i Afrodytą, który rozstrzygnął książę Troi- Parys.

Eunomia - bogini praworządności. Hora. Córka Zeusa i Temidy.

Gaja - Czyli "Ziemia". Zwana również Ge, Ziemia-Matka. Wyłoniony z Chaosu żywioł pierwotny, z którego powstały pokolenia bogów. Według Hezjoda matka Gór, Pontosa (morze) i Uranosa (niebo), a ze związku z nim- tytanów, cyklopów, gigantów i sturamiennych olbrzymów- Hekatonchejres i boga jednego z wiatrów-Eurosa. Wszystko żywiąca, płodna Matka- Ziemia, o piersi szerokiej, pani elementów, najstarsza z bóstw. Za sprawą Pontosa matka m.in.: Nereusza, bóstw morskich, Taumasa, Forkysa, Kleto, Eurybii. Uważana za praźródło wszelkiego życia. Była jednak pusta i głucha, "żaden dźwięk, głos żaden nie mącił odwiecznego milczenia jej nieobeszłych obszarów". Z czasem stała się boginią płodności, Wszechrodzicielką, poręczycielką przysiąg, bóstwem znającym tajemnice Przeznaczenia, opiekunką pierwszych wyroczni. W mitologii rzymskiej nazywana była Tellus.

Hebe - czyli "Młodość". Uosobienie wiecznej młodości. Jej głównym zajęciem była funkcja podczaszyni bogów na Olimpie, a podrzędnym zadaniem- opieka nad pawiami Hery. Hebe była córką Zeusa i Hery, a także trzecią małżonką Heraklesa (po tym jak stał się nieśmiertelny). Główne atrybut Hebe to: czara lub dzban. W mitologii rzymskiej utożsamiana była z Juwentas.

Hekate - czyli "Sto". Bogini magii, czarów i czarownic. Uważana za córkę Persesa i Asterii. Była to bogini pochodzenia małoazjatyckiego (tam nosiła imię: Karia). Początkowo przedstawiana za dnia jako dobroczynna bogini, mająca wpływ na rolnictwo, a następnie jako bóstwo chtoniczne. Czczona była głównie na rozdrożach, które szczególnie miały sprzyjać czarom i gdzie nocą składano jej ofiary (z psów). Sam Zeus tak wielką czcią otacza Hekate, że "nigdy nie odbiera jej odwiecznej władzy, którą zawsze posiadała, a mianowicie użyczania względnie odmawianego śmiertelnikom pożądanego przez nich daru". Hekate ma trzy ciała i trzy głowy- lwa, psa i klaczy. Atrybuty Hekate to pochodnia, bicz i wąż.

Hemera - czyli "Dzień" . Bogini światła dziennego. Jest kobiecym symbolem Słońca. Córka Nocy i Erebu. Według jednej z wersji za sprawą Uranosa stała się matką Afrodyty. Bogini Eos utożsamiana jest z Hemerą, w czasie, gdy Helios jedzie po niebie na swym rydwanie. Nawet w sztuce Hemera i Eos nie różnią się miedzy sobą.

Hestia Hestia
Hygieja Hygieja
Irys
Irys

Hera - "Pani". Bogini małżeństwa i wierności małżeńskiej. Jedno z dwunastu bóstw olimpijskich. Opiekunka kobiet zamężnych. Łagodziła smutek wdów. Córka Kronosa i Rei, siostra i małżonka Zeusa. Matka Aresa, Ejlejtyji, Hefajstosa i Hebe. Ponieważ Zeus często ją zdradzał pożyczała niekiedy przepaskę Afrodyty, aby wzbudzić w nim pożądanie. W spisku przeciw Zeusowi, Hera jako prowodyrka została przykuta bransoletami za ręce do nieba, a u nóg Zeus powiesił jej kowadła. Uważano, że narodziła się na wyspie Samos lub w Argos. Jej piastunkami były Pory Roku. Miała wiele przydomków: Hera Gamelios- opiekunka prawowitych związków małżeńskich. Uchodziła za zazdrosną i mściwą, zwłaszcza w stosunku do swych rywalek (Io, Latony, Semele). Przedstawiana była jako postawna kobieta nosząca berło i diadem z gwiazd nad czołem. Atrybuty Hery to: owoc granatu, lilia i nieśmiertelnik. Zwierzę ofiarne- kukułka, krowa i paw. Główne miejsce kultu- Argos. W mitologii rzymskiej nazywana Junona.

Hestia - czyli "Ognisko Domowe". Bogini domowego ogniska, ośrodka życia rodzinnego, opiekunka ogniska gminnego lub państwowego. Pod opiekę oddawano jej dzieci, sieroty i młode małżeństwa. Czczona w każdym domu i świątyni. Dziewica. Córka Kronosa i Rei. Odrzuciła zaloty Posejdona i Apollona. Pomimo, że była bóstwem olimpijskim rzadko pojawiała się w mitach. Skromna, cicha i łagodna. Nienawidziła mordu. W czasie walki Olimpijczyków z Gigantami ona jedyna nie wzięła oręża w dłoń, tylko modliła się o pokój. Zeus darzył ją wielkim szacunkiem. Liczył się z jej zdaniem na radzie bogów. Młode dziewczęta- dziewice były brane jako kapłanki do jej świątyni, tzw. Westalki. Symbol: płomień ogniska. Jej pierwszej składano ofiary i pierwszą wzywano w przysięgach. W Rzymie- Westa.

Hybris - bogini pychy i zuchwałości. Jedna z Eryń.

Hygieja - bogini zdrowia. Córka Asklepiosa. Siostra Machaona i Podalejriosa. Uważana za radosną i promienną boginię.

Iaso - bogini- uzdrowicielka. Córka Asklepiosa. Siostra Hygiei, Panakei, Machaona i Podalejriosa.

Irys, Iryda, Iris - bogini tęczy. Według Hezjoda była siostrą Harpii. Córka Taumasa i Plejady Elektry. Jej główne zadanie i znaczenie to posłannictwo bogów (głównie Zeusa i Hery) do ludzi. Zazwyczaj wyobrażana była ze skrzydłami, w szacie o siedmiu barwach tęczy, którą rozpinała nad ziemią i morzem. Kiedy Hades porwał Korę, Zeus posłał właśnie Irys, aby ułagodziła Demeter. Bogini rolnictwa zignorowała jednak prośby Irydy.

Kybele - Wielka Macierz, Matka Bogów. Znana w mitologii greckiej i rzymskiej. Była to frygijska bogini płodności i urodzaju. Władczyni przyrody górskiej i opiekunka miast w czasie wojny. Wyobrażano ją sobie na tronie, z miniaturą murów obronnych na głowie, lub na wozie zaprzężonym w lwy i pantery, w otoczeniu korybantów (kapłanów bogini). W Pessynuncie (na terenie Azji Mniejszej) czczona pod postacią czarnego kamienia (meteorytu). W Grecji utożsamiano ją z Rheą i Demeter.

Leto - Córka tytana Kojosa i tytanki Fojbe. Matka Apollona i Artemidy, poczętych z Zeusem pod postaciami przepiórek. Za ten romans była prześladowana przez Herę, która zesłała na nią węża- Pytona, aby ten nie dał jej spokoju i pędził ją bez ustanku po całym świecie. Po wielu mękach znalazła jednak na wyspie Delos, który stał się odtąd ważnym ośrodkiem kultu obydwu bliźniaczych bóstw. Według legendy Leto urodziła Artemidę w Ortydze, która w chwilę po przyjściu na świat pomogła przebyć matce cieśninę i na górze Kyntos, Leto urodziła po dziewięciu dniach Apolla.

Leukotea - bogini morska, która przyjmowała postać mewy. Leukotea urodziła się jako śmiertelniczka imieniem Ino. Pod tą postacią była córką fenickiego króla Teb Kadmosa i Harmonii. Została też żoną Atamasa. Ponieważ była rodzoną siostrą Semele przystała na prośbę Zeusa i zaopiekowała się Dionizosem, co sprowadziło na nią gniew Hery. Chcąc ujść pogoni oszalałego Atamasa, na którego rozwścieczona Hera rzuciła obłęd wskoczyła morza. Oboje zostali bóstwami morskimi a Melikertes przyjął imię Palajmon.

Metis, Metyda - "Mądrość", "Przebiegła Roztropność". Córka Okeanosa i Tetydy. Okeanida. Bogini rozumu. To ona poradziła Zeusowi, by podać Kronosowi środki wymiotne. Metis stanęła po stronie Zeusa w czasie Tytanomachii. Mieszkała nad rzeką Oceanem. Zauroczony nią bóg, gonił za nią po całym świecie, a bogini przybierała różne postacie. W końcu Zeus dopadł ją, a Metis zaszła w ciążę. Ponieważ wyrocznia powiedziała, że drugie dziecko Zeusa zdetronizuje ojca, Zeus od razu połknął Metis. Zeus utrzymywał potem, że z brzucha wydziela mu się rad. Po upływie dziewięciu miesięcy za sprawą Metis Zeusa rozbolała głowa. Udał się do Hefajstosa, aby ten rozłupał mu czaszkę. Z czerepu wyskoczyła Atena w pełnej zbroi. Utrzymuje się więc, że to właśnie Metis była jej matką. Według pelazgijskiego mitu o stworzeniu Metis i Kojos otrzymali od Eurynome we władanie jedną z mocy planetarnych- Mercurego władającego mądrością. Później opiekę nad planetą przejął Hermes.

Mnemosyne - "Pamięć". Jedna z Tytanid, po Tytanomachii nie została strącona do Tartaru, gdyż opowiedziała się po stronie Zeusa. Długowłosa bogini pamięci. Za sprawą Zeusa matka dziewięciu Muz.

Muzy Muzy

Muzy - dziewięć bogiń sztuk pięknych, historii i astronomii, córki Zeusa i tytanki Mnemosyne. Muzy rzadko pojawiały się w mitach, często jednak były przywoływane przez pisarzy, poetów i innych artystów jako źródła natchnienia. Należały do świty Apollona, patrona muzyki i sztuk pięknych, który posiadał tytuł Musagetes (czyli „Przywódca Muz”). Choć różne sa przekazy na ten temat, najczęściej twierdzono, iż mieszkają one na górze Helikon w pobliżu Delf.

Nefele - "Chmura". Bogini chmur. Właściwie była jedynie widmem, stworzonym przez Zeusa na podobieństwo swojej małżonki, kiedy chciał oszukać Iksjona. W ten sposób Chmura-Nefele została matką centaura Chirona. Za namową Hery poślubiła Atamasa, który panował w Beocji. Nefele urodziła mu dwóch synów: Fryksosa i Leukona oraz córkę Helle. Atamas jednak z trudem znosił pogardę Nefele i gdy zakochał się w Ino, córce Kadmosa, sprowadził ją do swego pałacu. Dowiedziawszy się o tym od służby, Nefele rozgniewana ruszyła na Olimp i poskarżyła się Herze, że została obrażona. Hera stanęła po jej stronie i przysięgła zemstę Atamasowi i jego rodowi. Nefele wróciła do pałacu, powtórzyła śluby Hery i zażądała śmierci męża. Mieszkańcy nie posłuchali Nefele, ze strachu przed Atamasem.

Nemezis - "Postanowienie". Surowa bogini zemsty. Uważana za uosobienie gniewu bogów. Stała na straży równowagi świata wraz z Eryniami. Córka Nocy i Erebu. Zakochał się w niej Zeus i ścigał ją po całej planecie. W jednej z wersji dopadł ją w końcu i posiadł pod postacią łabędzia. Nemezis mieszkała w attyckim mieście Ramnus. Przedstawiana była jako kobieta, trzymająca w jednej ręce gałąź jabłoni, w drugiej koło, a na głowie ma koronę uwieńczoną jeleniami. Z jej pasa zwisa bicz. Atrybutem Nemezis jest koło, a poświęconym jej zwierzęciem- gryf.

Nike Nike
Rhea Rhea

Nike - "Zwycięstwo". Skrzydlata bogini zwycięstwa. Córka rzeki Styks i tytana Pallasa. Jej rodzeństwem byli: Zelos-"Gorliwość", Kratos-"Siła" i Bia-"Moc". Nike utożsamiana była z rzymską Victorią.

Noc, Nyks - czarnoskrzydła bogini nocy i ciemności. Bał się jej sam Zeus i liczył się z jej zdaniem. Wyłoniła się z Chaosu. Noc występowała w triadzie z Ładem i Sprawiedliwością. Jej dzieci to: Nemezis, Moiry, Eris, a także Kery. Za sprawą Erebu (Mroku) matka Jasności, białego Dnia i Hesperyd, a także: Przeznaczenia, Starości, Śmierci, Mordu, Wstrzemięźliwości, Snu, Widzeń Sennych, Nędzy, Udręki, Radości, Przyjaźni, Litości.

Ossa - bogini wieści i plotki.

Panakeja - bogini, która leczy wszystkie choroby. Córka Asklepiosa. Siostra Hygiei, Iaso, Machaona i Podalejriosa.

Pejto - bogini przekonania, a także bogini miłosnej namowy, znajdowała się w orszaku Afrodyty i podążała za rydwanem.

Rhea, Rea - córka Uranosa i Gai. Żona Kronosa. Co roku przychodziło na świat jedno jej dziecko. Najpierw urodziła Hestię, potem Demeter, Herę, Hadesa, Posejdona, a na końcu Zeusa, którego urodziła na górze Lykajon w Arkadii . Pomagała swoim dzieciom walczyć z pozostałymi tytanami. Rhea była również matką Kuretów, którzy czuwali przy kołysce potrząsali tarczami i włóczniami, aby zagłuszyć płacz malutkiego Zeusa. Jej świętym drzewem był dąb. W Rzymie najczęściej utożsamiana była z boginią Ops lub Kybele. Według pelazgijskiego mitu o stworzeniu Rhea i Kronos otrzymali od Eurynome we władanie jedną z "siedmiu" mocy planetarnych- Saturna władającego pokojem. Później opiekę nad planetą powierzono samemu Kronosowi.

Selene - Bogini Księżyca, rosy, życia seksualnego i praktyk magicznych.. Córka Hyperiona i Thei, siostra Heliosa i Eos. Ze związku m.in. z wiecznie śpiącym Endymionem matka pięćdziesięciu córek. Bardzo często przypisywano jej wpływ na zdrowie ludzkie. Przedstawiana była jako blada kobieta na rydwanie zaprzężonym w cztery piękne (złociste lub srebrne) rumaki. Powszechnie uważano Artemidę za boginię księżyca, stąd kult Selene należał do rzadkości. Podania o niej są bardzo skąpe.
Najbardziej znany jest mit o śpiącym Endymionie. Według tego mitu Selene podróżując po niebie zauważyła śpiącego mężczyznę. To Zeus rzucił na niego zaklęcie, obdarzając go nieprzerwaną młodością i nieśmiertelnością. Król bogów nie chciał, aby uosobienie piękna mężczyzny kiedykolwiek umarło. Selene od razu się w nim zakochała lecz nie mogła złamać zaklęcia Zeusa. Przez całą wieczność szepce mu do ucha zaklęcia, które mogłyby go obudzić. Księżycowi i wszystkim znanym planetom przypisywane były pewne moce. Księżyc władał wdziękiem. W mitologii rzymskiej utożsamiana była z Luną.

Sofrozyna - bogini rozsądku i rozumu.

Temida, Themis - "Ład", "Porządek". Bogini-strażniczka prawa i sprawiedliwości. Tytanida, córka Uranosa i Gai, z którą niekiedy ją utożsamiano. W tym charakterze władczyni wyroczni delfickiej przed Apollonem. Była drugą małżonka Zeusa. Jej dzieci to Mojry- Kloto, Lachezis i Atropos, Godziny i Hory- Eunomia, Eirene i Dike i Pory Roku. Stanęła po stronie Zeusa w Tytanomachii. Przedstawiana z opaską na oczach jako bezstronna w sądach i z wagą w dłoniach, na której odważa dobre i złe uczynki. Według pelazgijskiego mitu Temida i Eurymedont otrzymali od Eurynome we władanie jedną z mocy planetarnych- Jowisza, który władał prawem. Ostatecznie jednak opiekę nad planetą przejął Zeus.

Tetys - jedna z tytanid, łagodna bogini. Żona Okeanosa. Ich dziećmi były rzeki świata, synowie m.in.: Nil, Alfejos, Eridan, Strymon, Skamander, Acheloos. Najdostojniejszą z ich cór była Styks, rzeka w Tartarze. Z ich miłości zrodziły się również Okeanidy- panny wodne. Tylko Tetys poznawała każdą ze swych trzech tysięcy cór. Według pelazgijskiego mitu Tetys i Okeanos otrzymali od Eurynome we władanie jedną z moc planetarną- Venus. Venus władała miłością. Ostatecznie opiekę nad planetą przejęła Afrodyta.

Tyche Tyche

Tyche - bogini "ślepego" losu, utożsamiana z rzymską Fortuną. Córka Zeusa. Została obdarzona władzę rozstrzygania losów śmiertelników. Jednych może obdarować z Rogu Obfitości, innym może odebrać wszystko co posiadają. Tyche najczęściej rozdaje nagrody zupełnie dobrowolnie. Biegnie, żonglując piłką, co ma oznaczać niepewność losu. Czasem piłka z wysoka upadnie nisko, jeśli się zdarzy, że człowiek obdarowany zbyt się chełpi swym bogactwem i nie pomaga w biedzie innym. Wtedy wkracza bogini Nemezis. W okresie hellenistycznym Tyche czczona była jako opiekunka miast. Była przedstawiana z rogiem obfitości i sterem w dłoni, a jako Tyche Miast- w koronie z murów obronnych.

Zmyrna - bogini, która personifikowała przyprawy i korzenie. Matka Adonisa. Początkowo była śmiertelniczką imieniem Smyrna. Córką króla Cypru (lub Syrii) Kinyrasa (lub Tejasa). Chełpiła się tym, że jest piękniejsza od samej Afrodyty. Bogini piękności sprawiła, że dziewczyna poczuła miłość do własnego ojca i upiwszy go doprowadziła do kazirodczego związku. Gdy ojciec się o tym dowiedział, rzucił się na nią w pogoń z mieczem. Zanim ją dogonił bogowie zmienili dziewczynę w drzewo Mirry (stąd zwana też Mirrą). Po upływie okresu ciążowego na drzewie pękła kora i na świat wyskoczył Adonis., Którego Afrodyta dała na wychowanie Persefonie.

Strona główna

Mitologia

Powstanie świata

Ogólnie o mitologii

Galeria grafik - Smoki

Wyszukiwarka

Bibliografia