:: Menu ::
- Newsy
- Geneza
- Ramy czasowe
- Sytuacja kraju
- Określenia epoki
- Cyganeria

:: Literatura ::
- Wprowadzenie
- Autorzy

:: Filozofia ::
- Niemcy
- Francja
- Pojęcia

:: Sztuka ::
- Wprowadzenie
- Impresjonizm
- Postimresjonizm
- Symbolizm
- Secesja
- Synestezja
- Ekspresjonizm
- Naturalizm
- Reforma teatru
- Galeria

Reforma teatru

Koniec wieku XIX przyniósł w dziedzinie teatru ogromne zmiany. Prąd odnowy teatru, głoszący postulaty uznania teatru za autonomiczną sztukę, ideał gry zespołowej, zyskał nazwę reformy teatru. Do najwybitniejszych postaci w tej mierze należą:

Meiningeńczycy - nadworny zespół teatralny księstwa Meiningen, powstały w 1860 roku, który zapoczątkował nowy styl. Dotychczasowy dynamiczny (oparty na akcji), gwiazdorski teatr zastąpił zespołową grą i "teatrem statycznym", tj. prezentującym psychikę i wnętrze bohatera.

Ryszard Wagner (1813-1883) - wielki kompozytor niemiecki ("Pierścień Nibelunga", "Tristan i Izolda", "Lohengrin") nowator w zakresie harmonii i opery, uznający sztukę sceniczną za dzieło synkretyczne.

Gerard Hauptman (1862-1946) - niemiecki dramaturg ("Tkacze") i prozaik, laureat Nagrody Nobla. Twórca koncepcji teatru wewnętrznego, uproszczonej sceny i prawdy psychologicznej gry aktorów.

Maurycy Maeterlinck (1862-1949) - belgijski pisarz, symbolista, myśliciel i przyrodnik, laureat Nagrody Nobla. Twórca symbolizmu w teatrze. To gest, wyraz twarzy i nastrój, a nie akcja miała oddawać treść dramatu.

Szwajcarzy Edward Craig i Adolf Appia - teoretycy i reformatorzy teatru, opowiadający się za jego absolutną autonomią, przeciwni teatralnej iluzji. (Craig uczynił Boga reżyserem teatru, Appa jako pierwszy począł wykorzystywać grę świateł i cieni w czasie spektaklu).

Konstanty Stanisławski (1863-1938) - nie uznawał "odgrywania ról", żądał od aktora gry realistycznej, opartej na wiedzy psychologicznej o przedstawianej postaci.

Bertold Brecht (1898-1956) - twórca swoistej ekspresji teatralnej i koncepcji "efektu obcości". Nie tylko reformator, ale twórca znanych dramatów.

Max Reinhard - reformator niemiecki (wł. Austriak), reżyser, który sławę zdobył dzięki nowatorskim pomysłom inscenizatorskim. Należał do nich między innymi spektakl "Króla Edypa" wystawiony w berlińskim cyrku dla wielotysięcznych tłumów (wskrzesił tradycję ateńską) lub "Hamleta" - we współczesnych strojach i mundurach.

Antoniusz Artaud - francuski twórca "teatru okrucieństwa". Według niego teatr winien ukazywać ludzką podświadomość, odnajdować pierwotne wartości duszy ludzkiej, wstrząsać wrażliwością widza poprzez manifestowanie najbardziej mrocznych stanów podświadomości. Henryk Ibsen "Dzika kaczka"

W dramacie Ibsen, znany z podejmowania w swoich dziełach istotnych problemów i konfliktów ludzkiego życia, podejmuje rozważania na temat prawdy i jej roli w życiu człowieka. Losy bohaterów dramatu pokazują, że jest to sprawa dyskusyjna i wcale niejednoznaczna. Życie bohaterów: małżeństwa Hjalmara Ekdala i Giny oraz ich córeczki Jadwini płynie spokojnym i uregulowanym trybem. Hjalmar wydaje się być słabym, zakompleksionym człowiekiem, który żyje w złudnym mniemaniu o wielkim wynalazku, który w przyszłości będzie jego udziałem. Już czuje się wynalazcą, choć nie potrafi jako fotograf zarobić na przyzwoite utrzymanie rodziny. Ojciec Hjalmara, stary Ekdal egzystuje z piętnem "haniebnej przeszłości" - był bowiem oskarżony o oszustwo wobec wspólnika - Werlego. On też stwarza sobie świat ułudy: urządza polowania na strychu, na którym hoduje także dziką kaczkę. Niestety, egzystencja tej rodziny oparta jest na kłamstwie. Hjalmar nie wie, że jego żona była kochanką Werlego i najprawdopodobniej owocem tego związku jest Jadwinia (wskazuje na to między innymi dziedziczna choroba oczu). Prawda o przeszłości wkrada się w ich życie wraz z powrotem do miasta Gregersa, syna Werlego, rzecznika prawdy, który uważał, że tylko ona może stanowić podstawę szczęścia. W zgodzie z tą ideą informuje Hjalmara o przeszłości żony. Ten zaś, zamiast dokonać aktu przebaczenia i rozpocząć życie od nowa (jak tego oczekiwał Gregers), odpycha rodzinę i odrzuca miłość córki. Doprowadza to do tragedii - Jadwinia popełnia samobójstwo. W tej sytuacji wydaje się mieć rację doktor Relling, cyniczny lokator Ekdelów, rzecznik kłamstwa, który twierdził, iż "ludzie muszą marzyć, aby żyć". Przesłanie dramatu nie jest więc jednoznaczne, podkreśla tylko, że: prawda nie zawsze jest wyzwoleniem i lekarstwem, wszelki fanatyzm, nawet rzecznictwo prawdy, przynosi klęskę, w społeczeństwie lub środowisku opartym na fałszu prawda może być tylko siłą niszczącą, słabi ludzie muszą tworzyć sobie złudzenia i ideologie, aby ich życie nabrało sensu.. Utwór składa się z dwu warstw: realistycznej (prawdopodobny przebieg wydarzeń, przeciętna norweska rodzina, postacie ukazane zgodnie prawdą psychologiczną, realizm szczegółów). Jest więc dramatem realistycznym. Jednak posiada i swoją drugą warstwę, dzięki której realistyczne rekwizyty i motywy nabierają nowego wymiaru. I tak: dziką kaczkę - postrzeloną, a następnie "przysposobioną" przez rodzinę Ekdalów, która stworzyła jej "sztuczne", lecz dobre warunki życia na strychu można odczytywać jako synonim ludzkiej, zawikłanej w sieć fałszu i kłamstw - sztucznej egzystencji. strych, wodorosty - to symbole fałszu i kłamstwa, oplatające i wciągające w otchłań. ślepota - na którą cierpi stary Werle, który uczynił wiele zła, jest swoistą karą. Fakt, że zapada na nią dziecko można interpretować, jako pesymistyczną konkluzję, że dziecko - szczere i jasne, w miarą dorastania zagłębia się w ciemny świat dorosłych.

:: Muzyka ::
- Mp3
- K.Szymanowski

:: Inne ::
- Humor z zeszytów
- Ważne daty
- Bibliografia
- Wykonanie

Wszelkie prawa zastrzeżone!!! Created by MuSzKa & BiZoN
Copyright 2004/2005