Logo
-

Historia

[ HISTORIA OGÓLNA ] [ HISTORIA O.S.P. ] [ HISTORIA PKP I PKS ] [ HISTORIA OŚRODKA "ŚWIT" ]
[ ŁASKARZEW 1939-1945 ] [ GENEZA l PRZYCZYNY WALK O ŁASKARZEW 12-17 IX 1939 ROKU ]
[ HISTORIA PARAFII ] [ PACYFIKACJA WANAT ] [ HISTORIA PEWNEGO POMNIKA ]
[ HISTORIA RODZINY PROCZKÓW ]

     Jak dawniej podróżowaliśmy.

W

tym roku mija 126 lat od oddania do eksploatacji kolei nadwiślańskiej (artykuł napisany w 2003 roku). Kolej ta, biegnąca z Kowla do Mławy przez Lublin, Warszawę i oczywiście Łaskarzew, spełniała rolę linii tranzytowej dla towarów kierowanych z Wołynia i Ukrainy do Gdańska. Budowano ją w latach 1874-1877. Długość tej linii wynosiła ok. 500 km. Koncesję na jej budowę otrzymał w 1874 r. Leopold Kronenberg *.

     Budowa "drogi żelaznej wiślańskiej" w znacznym stopniu przyczyniła się do wzrostu gospodarczego Łaskarzewa. Przy jej budowie zatrudnione były osoby z Łaskarzewa i okolicy. Mieszkańcy Łaskarzewa pod budowę oddali grunty o powierzchni 37 mórg i 106 prętów (1 morga = 300 prętów = 0.5985 ha), co odpowiada 22.36 ha. Obszar osady Łaskarzew wynosił wówczas 2451 morgi i 172 pręty czyli 14.67 km2 (obecnie 15.3 km2). Droga żelazna przebiegała przez grunty: Adama Arkuszewskiego, Jana Barana, Marcjanny Boneckiej, Kazimierza Brzostowskiego, Bartłomieja Bucińskiego, Jana, Michała i Władysława Freliszki, Tadeusza Gąski, Józefa, Konstantego i Łukasza Górczyńskiego, Katarzyny Grzechnik, Józefa Jabłońskiego, Stanisława Janisiewicza, Łukasza Jarca, Antoniego, Jana i Pawła Jóźwickiego, Ludwika i Jana Kisiela, Marcjanny i Jana Lewandowskiego, Jana Łapacza, Jana Luby, Jana Mitkowskiego, Teofila Morka, Franciszki Nadulkiewicz, Tadeusza Olszewskiego, Marcjanny, Jana i Piotra Paśnickiego, Marcina Piecka, Macieja Pobożego, Tomasza Porody, Grzegorza Proczka, Stanisława Rękawka, Antoniego Rudnickiego, Antoniego, Jana i Józefa Sereja, Jana Serei, Bartłomieja, Ignacego i Piotra Sierańskiego, Józefata Sobieski, Jana i Leopolda Szwondera, Pawła Szyszkowskiego, Onufrego Siwińskiego, Antoniego Urawskiego, Marcina Wachnickiego, Grzegorza i Marcina Wichowicza, Ludwika Wójcika, Mateusza Zięciny. Za ziemię zapłacono jej właścicielom (łącznie) 1905 rubli i 97.5 kopiejek.

     Uroczyste otwarcie kolei nastąpiło w dniu 29 VIII 1877 roku, kiedy to wyruszył pociąg z Lublina do Warszawy. Na odcinku Dęblin-Pilawa była to droga jednotorowa, a stacje znajdowały się w Życzynie, Sobolewie. Rudzie Talubskiej i Garwolinie. Przystanek w Łaskarzewie zrobiony został w 1911 r. z inicjatywy Edwarda Jarosińskiego (który przywoził skupowane w okolicy zwierzęta rzeźne), kosztem 2 tysięcy rubli, które jako łapówkę otrzymali Rosjanie. Początkowo były to bale drewniane rzucone obok toru, a nazwa stacji Łaskarzew-Pilczyn napisana była w języku rosyjskim (kolej przebiegała przez grunty p. Chacińskiego i innych mieszkańców Pilczyna). W następnych latach położono dodatkowe tory, pobudowany został drewniany budynek stacji oraz, w 1924 roku, budynek murowany dla pracowników PKP. Ponieważ odległość od stacji do rynku wynosiła ok. 2 km, podróżni podwożeni byli furmankami. Wozili między innymi bracia Doktory przyd. Najbyś - Żydzi oraz Michał Zięcina, Onufry i Edward Kopik, Marian Sierański, od połowy lat 50 również taksówki osobowe, a w okresie 1962-69 autobusy PKS. Według rozkładu jazdy obowiązującego od dn. 22 V 1933 r. na stacji Łaskarzew zatrzymywały się dziennie: 6 pociągów osobowych w kierunku Warszawy i 5 w kierunku Dęblina. W drugiej połowie lat 60 rozpoczęto elektryfikację linii Lublin-Pilawa oraz położono na trasie Dęblin- -Pilawa drugi lor. W związku z tymi pracami w dniu 17 VIII 1969 r. na stacji miał miejsce wypadek, gdy pod koła pociągu ekspresowego do Lublina dostały się 4 osoby ponosząc śmierć. Elektryfikację zakończono w 1968 roku, kiedy to w dniu 10 listopada przyjechał pociąg elektryczny osobowy z Lublina do Warszawy. W przededniu Dnia Kolejarza 10 września 1969 r. przekazano do użytku nową stację PKP przy ulicy Warszawskiej, po przeniesieniu jej z ulicy Kolejowej. Zmiana lokalizacji wynikała z wygodniejszego dojazdu pracowników do pracy w WWGiP "Piast". W tym okresie rozbudowana została rampa towarowa, służąca przede wszystkim do wywozu drewna. Obecnie na przystanku PKP zatrzymuje się 20 pociągów (po 10 w każdym kierunku) dziennie.

     Drugim środkiem lokomocji o szerszym zasięgu Jest PKS. Autobusy PKS zaczęły kursować do Garwolina przez Pilczyn w 1959 roku. Początkowo byty to autobusy przywożące i odwożące pracowników. Uroczystego otwarcia połączenia autobusowego z Garwolinem dokonał w dniu 1 maja 1961 r. z ramienia PKS Garwolin pan Piętka. Od 1962 roku autokary kursują do Woli Łaskarzewskiej, następnie Dąbrowy i na stację PKP. Z chwilą wybrukowania drogi do Izdebna w 1964 roku kursują również do Garwolina przez Izdebno. Od jesieni 1974 roku autobusy PKS kursują bezpośrednio do Warszawy przez Wilgę, a od 1977 r. linia PKS łączy Łaskarzew z Maciejowicami. Do Garwolina przez Dąbrowę, Uścieniec, Izdebno autobusy zaczęły jeździć od 1979 r. (z chwilą wybudowania odpowiedniego mostu również przez Sośninkę). Według rozkładu jazdy z przystanku odjeżdża 51 autobusów (w tym znaczna większość w dni robocze).

     * Leopold Kronenberg urodził się 24 III 1812 roku w Warszawie, w zamożnej rodzinie żydowskiej. Ukończył gimnazjum pijarów i liceum w Warszawie, studiował w Instytucie Politechnicznym oraz w Berlinie i Hamburgu. W wieku 20 lat objął kierownictwo domu bankowego w Warszawie. Oprócz kolei nadwiślańskiej zbudował Kolej Warszawsko-Terespolską. Zasłużył się tez w sferze działalności kulturalnej. Posiadał ogromną fortuna (20 mln rubli). Wydawał "Gazeta Codzienną" i "Gazetę, Polską" której redaktorem był Józef Ignacy Kraszewski. Założył Szkolę Handlową. Wydal Encyklopedię Rolniczą. Zmarł w 1878 r. w wieku 66 lat.

Remigiusz Trzaskowski

     Sprostowanie.

     Ostatnio otrzymałem informację o tym iż stacja w Rudzie Talubskiej przynajmniej do roku 1911 nazywała się Wilga i stacji w Garwolinie (Woli Rębkowskiej) w tym roku jeszcze nie było. Można to wywnioskować z niemieckiej mapy datowanej właśnie na rok 1911. Mapę tą można obejrzeć pod adresem adresem: http://rebkow.za.pl
Jeśli ktoś ma dodatkowe informację dotyczące tego tematu proszę o kontakt.

[Powrót do początku strony]